Parę słów o problemach układu trawienia – celiakia

2020-02-03
Parę słów o problemach układu trawienia – celiakia

Niektórzy z nas spotkali się już zapewne z terminem glutenu i produktów bezglutenowych. Robiąc zakupy w supermarketach, a nawet w swoich osiedlowych sklepikach dostrzegamy na półkach coraz więcej produktów oznaczonych jako bezglutenowe. Czy to tylko moda? Czy potrzeby zdrowotne coraz większej grupy ludzi, którzy mogą cierpieć na nietolerancję glutenu jest tego powodem?

Czym jest celiakia?

Celiakia to choroba o podłożu autoimmunologicznym, występującą u osób z predyspozycją genetyczną. Wywołana odpowiedzią immunologiczną organizmu na gluten, występujący w diecie.

Pierwsze wzmianki o tych zaburzeniach układu trawienia pojawiły się w XIX-wiecznych zapisach Samuela Gee. Opisał ją jako przewlekłą niestrawność. Najczęściej pojawiającą się u dzięki do 5. roku życia. Uważał, że najlepszym leczeniem będzie wyeliminowanie skrobi z diety. Dopiero w czasie II wojny światowej lekarze z Holandii i Anglii dostrzegli korelację między niespożywaniem produktów zbożowych (nie było mąki i chleba) a poprawą stanu zdrowia. Dzięki temu do dnia dzisiejszego funkcjonuje hipoteza, że powodem wyzwalającym objawy choroby jest białko zbóż nazywane glutenem.

Najczęstsze objawy celiakii

Wiele osób cierpi na celiakie, nie zdając sobie z tego sprawy. Objawy bowiem mogą kierować nas na inne diagnozy. Dlatego warto w przypadku występowania długotrwałych problemów układu trawienia zgłosić się do lekarza. 

Jakie są najczęściej występujące objawy choroby trzewnej (celiakii)? Są nimi:

 

  • Biegunka
  • Zaparcia
  • Bóle brzucha
  • Zmiany apetytu
  • Wymioty
  • wzdęcia
  • Nagłe spadki i skoki wagi

 

Towarzyszyć temu mogą także:

  • Problemy skórne
  • Problemy z samopoczuciem
  • Problemy z koncentracją, uwagą i pamięcią

Musimy też pamiętać, że każdy organizm jest inny. Choroba trzewna u osób w różnych wieku czy płci może objawiać się inaczej. Układ trawienny i nasza dieta mają wpływ na wiele aspektów funkcjonowania naszego organizmu.

Objawy nietolerancji na gluten

Jawna, nietypowa i bezobjawowa – rodzaje celiakii

Specjaliści wskazują na kilka rodzajów celiakii. Pierwsza z nich, występująca u dzieci osób w podeszłym wieku i kobiet w ciąży to celiakia klasyczna. Przebiega ona z:

  •  przewlekłą biegunkę tłuszczową lub wodnistą
  •  nagłymi zmianami w wadze (zarówno spadki, jaki wzrosty wagi)
  •  wzdęciami i bólami brzucha
  •  zaburzeniami rozwoju fizycznego u dzieci
  •  niedoborami mikroelementów i witamin.

Przy celiakii nietypowej u chorego występują przeważnie objawy związane z zaburzeniami wchłania jelitowego tj.:

  • niedokrwistość z niedoboru żelaza
  • zmiany skórne i błon śluzowych
  • problemy zdrowotne spowodowane małą ilością wapnia
  • zapalenie stawów
  • zaburzenia neurologiczne i psychiatryczne (padaczka, depresja, ataksja, nawracające bóle głowy, zaburzenia koncentracji uwagi) - występują u około 10—15% pacjentów z celiakią
  • zaburzenia układu rozrodczego (poronienia, niepłodność męska i żeńska, obniżone libido, zaburzenia potencji, hipogonadyzm i hiperprolaktynemia u mężczyzn) - występują u około 20% pacjentów z celiakią
  • zaburzenia pracy wątroby np.  marskość wątroby, stłuszczenie wątroby, a także podwyższony cholesterol

Szacunkowo ten rodzaj choroby trzewnej występuje sześć razy więcej niż klasyczny. Jednak jest on dość trudny do zdiagnozowania.

Trzeci rodzaj choroby to celiakia bezobjawowa. Diagnozuje się bez objawów klinicznych. Jednak chory posiada w swojej krwi przeciwciała IgAEmA. Kosmki jelitowe mogą być prawidłowe. Pacjenci z celiakią bezobjawową są w grupie zwiększonego ryzyka zaniku lub uszkodzenia kosmków jelitowych w ciągu 10 lat od czasu diagnozy.

Celiakia – diagnostyka i leczenie

Aby stwierdzić czy chory cierpi na celiakie przeprowadzić można:

  • Badanie genetyczne
  • Badanie histopatologiczne
  • Badanie endoskopowe

Leczenie celiakii to przede wszystkim wyeliminowanie całkowicie z diety glutenu. Dietę bezglutenową stosować należy przez całe życie. Konieczne jest uzupełnianie niedoborów składników odżywczych, składników mineralnych oraz witamin. Głównie są to witamina B12 oraz K i żelazo. W przypadku, gdy chory nie reaguje właściwie na dietę stosuje się leczenie farmakologiczne.

Właściwa dieta przy stwierdzonej celiakii – Gdzie jest gluten?

W diecie bezglutenowej usuwamy z posiłków gluten, czyli białko zbóż. Zatem z diety chorego powinno zniknąć żyto, pszenica, jęczmień, pszenżyto i orkisz.  Pomocny jest fakt obowiązku zamieszczenia przez producentów informacji o zawartości uczulających składników, w tym glutenu.  Często stosowanymi zamiennikami wymienionych zbóż są: ryż, ziemniaki, gryka soczewica, tapioka, maniok sorgo czy amarantus.

 

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel